Over ons

Wie zijn we?
Het onderzoek en de activiteiten rond ‘Nieuwe Business Modellen’ wordt ondersteund door een kernteam per activiteit, dat wordt uitgebreid en aangevuld met een wisselende groep van mensen. Onder leiding van hoogleraar Jan Jonker, en ingebed en bewaakt door de Stichting OCF, zetten zij per project onderzoek op met een sterk praktijkgericht karakter met als belangrijkste doel dingen in beweging te brengen. Kleine of grote groepen mensen gaan samen aan de slag. Mensen die elkaar voor die tijd niet kennen, maar wel een passie delen en een bijdrage willen leveren aan maatschappelijke transitie. Dat doen ze bijna altijd ‘gratis’, of beter gezegd: met hun tijd, passie en energie en in ruil voor contacten, het netwerk, co-auteurschap en ‘you name it’. In de afgelopen jaren is hierdoor een groeiende OCF community van projectmedewerkers en co-auteurs ontstaan die elkaar regelmatig treffen of anderszins weten te vinden. Sleutelwoorden zijn delen, co-creatie en crowdthinking. Projecten monden uit in publicaties, (werk)conferenties en niet zelden in (betaald) werk voor de leden van de community.

Stichting Our Common Future 2.0
De Stichting Our Common Future 2.0 (St. OCF) stimuleert onderzoek naar en kennisoverdracht van duurzame projecten. Ook economische aspecten worden hierin meegenomen. St. OCF schetst kansrijke aanpakken, werkwijzen en ontwikkelroutes, gebaseerd op de visie die ontwikkeld wordt met de ‘crowd’ en op recente wetenschappelijke kennis en inzichten is gebaseerd. St. OCF 2.0 laat onder haar beheer onderzoek uitvoeren en werkt daarbij nauw samen met Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Publicaties
Sinds de oprichting van de St. OCF in 2010 hebben vele honderden mensen meegewerkt aan nieuwe publicaties en instrumenten. Deze zijn tot stand gekomen via crowdthinking, time-sourcing en met de hulp van sponsors. Ze zijn bedoeld voor mensen die zich inzetten voor duurzame produceren, meer sociale cohesie in de buurt, zelfmaak-energievoorziening, etc.
De eerste publicatie die zo tot stand is gekomen werd geschreven met 450 mensen. Deze publicatie ‘Duurzaam Denken Doen’ verscheen in 2011. Dit boek was gebaseerd op de gedachte een re-make te realiseren van de ‘oerpublicatie’ Our Common Future, het Brundlandt-rapport uit 1987. Om dat rapport te kunnen herschrijven is oorspronkelijk Stichting ‘Our Common Future 2.0’ opgericht.

Nieuwe Business Modellen
Vanuit de St. OCF 2.0 is vanaf de oprichting in 2010 een reeks onderzoeken uitgevoerd die steeds meer bouwstenen hebben opgeleverd voor de uitwerking van het concept van ‘Nieuwe Business Modellen’. Werkende weg is steeds duidelijker dat conventionele business modellen in de weg staan bij het realiseren van transitie in de maatschappij. Bij een andere maatschappij, een maatschappij meer gericht op duurzaamheid, circulariteit en sociale inclusiviteit horen ook nieuwe business modellen.Nu al weer bijna 10 jaar verder maken we een onderscheid in drie groepen businessmodellen: (a) community-based BM, (b) circulaire BM en (c) platform BM. De eerste twee groepen zijn op alle mogelijke manier inmiddels uitgewerkt. De laatste groep vraagt nog de nodige aandacht en energie, maar daar wordt aan gewerkt. Waar inmiddels ook aan gewerkt wordt is een Business Model Template (BMT). Het BMT is te zien als een ‘werkblad’ met onderdelen die ingevuld en uitgewerkt maken dat er een samenhangend model uit komt.

Wat doen we ?
Sinds 2010 zijn de volgende projecten voltooid:

Duurzaam Denken Doen, (Our Common Future 2.0 )
Dit project moest nieuwe inspiratie leveren voor het organiseren van duurzaamheid. De wereld, te beginnen bij Nederland, was toe aan een nieuwe versie van het Brundlandt-rapport uit 1987 (download rapport hier). ‘Our Common Future 2.0’ was een ambitieus crowdfunding-project waaraan meer dan 450 mensen bijdroegen. Het leidde uiteindelijk in mei 2011 tot het boek ‘Duurzaam Denken Doen’.

WEconomy
We leven in tijden van maatschappelijke transitie. De roep om ‘het moet anders’, om duurzaamheid en een nieuwe economie is groot. Dit leidt tot het coöperatief organiseren van duurzaamheid.
Het boek ‘WEconomy’ (uit 2013 – inmiddels uitverkocht) laat zien hoe dit nieuwe denken op verschillende manieren vorm krijgt in de praktijk, aangevuld met inspirerende ideeën. Dit project kwam direct voort uit het succes van het project Our Common Future 2.0.

Resultaten van onderzoek naar de WEconomy zijn vastgelegd in de volgende reeks publicaties:
• Oratie Jan Jonker (2011). ‘Duurzaam Ondernemen: naar een organisatie-ecologie met het oog op duurzaamheid’. Radboud Universiteit Nijmegen
• Boek ‘Werken aan de WEconomie: Duurzaamheid coöperatief organiseren’ (2013)
• Working Paper ‘Rood, groen of blauw’ (2013), Radboud Universiteit Nijmegen
• Working Paper ‘Aan advies geen gebrek: Een discussienota over de ontwikkeling van nieuwe business modellen bij de overheid ‘(2014), Radboud Universiteit Nijmegen
• Working Paper Paul Cremer Lezing ‘Zorg om Zorg: Opnieuw leren organiseren in tijden van transitie’ (2014)
• Oratie Chair Pierre de Fermat (Toulouse Business School – Frankrijk) ‘Changing the Logic of Value Creation’ (2014).
Een aantal van deze publicaties is hier nog verkrijgbaar.

Nieuwe Business Modellen
Al snel na het verschijnen en immense succes (het boek was bijna op slag een bestseller) van ‘Duurzaam Denken Doen’ werd duidelijk dat ongelofelijk veel mensen bezig zijn met het organiseren van duurzaamheid. Onderzoek naar hoe mensen dat met succes doen, leidde tot de conclusie dat mensen onbewust én heel bewust conventionele business modellen de rug toe keren en Nieuwe Business Modellen proberen vorm te geven. Een reeks onderzoeken hierover gevolgd door een serie publicaties vond plaats in de periode 2011 – 201. Doel was om op een systematische manier inzicht te krijgen in de bouwstenen en de logica van die nieuwe business modellen.

Kern van een business model (BM) is de logica van de waardecreatie te laten zien. Die logica is gebaseerd op een transactie die leidt to waardecreatie. Duurzaamheid of duurzame ontwikkeling heeft van huis uit geen centrale plaats in conventionele business modellen. Deze zijn gebaseerd op een kosten-batenanalyse die uitgaat van één waarde, te weten de mate van winst of verlies. Dat betekent niet dat er in bestaande business modellen geen aandacht voor duurzaamheid kan bestaan, maar het vormt niet de kern van de logica. Daar zit precies het probleem als we samen willen komen tot een andere maatschappij waarbij duurzaamheid wel centraal staat.
Transacties met het oog op het realiseren van duurzaamheid, zijn gebaseerd op méér dan financiële winst alleen. Duurzaamheid vraagt om de creatie van meer dan één waarde. De uitdaging van Nieuwe Business Modellen (NBMs) is om waardecreatie anders vorm te geven dan in conventionele business modellen. Dat leidt tot meervoudige waardecreatie (MWC). Bij MWC gaat het er om tegelijkertijd te werken aan een set van sociale, ecologische én economische waarden. Die kunnen naast geld ook bestaan uit uren, energie en andere transactiemiddelen. De resultaten van onderzoek naar Nieuwe Business Modellen zijn vastgelegd een reeks publicaties:
• Working Paper ‘Nieuwe Business Modellen’ (2012 – free download)
• Working Paper ‘Nieuwe Business Modellen II’ (2013 – uitverkocht)
• Working Paper ‘New Business Models (Engels – free download)
• Onderzoeksrapport EU 2014 (Engels – free download).

Al dat onderzoek, al die tussenstappen vol ontdekkingen waarvan verslag gedaan is in de Working Papers hebben uiteindelijk de basis gelegd voor het boek ‘Nieuwe Business Modellen; Samen Werken aan Waardecreatie’. Dit boek is geschreven met ruim veertig co-auteurs en verschenen op 13 november 2014 tijdens een groot symposium in Utrecht. Het boek is een regelrechte een bestseller geworden. In 2018 ging het 10.000ste exemplaar over de toonbank. Inmiddels is het vertaald in het Engels en sinds het voorjaar van 2016 ook beschikbaar als e-boek. In het voorjaar van 2016 is op basis van het boek een MOOC verschenen die inmiddels door ruim 8.500 cursisten is gevolgd.

Hybride Bankieren
Nieuwe Business Modellen kenmerken zich door ‘collectieve en gedeelde waardecreatie’. Dat betekent dat de opbrengsten van (samen) ondernemen ook anders uitgedrukt kunnen worden in zaken als tijd, energie of mobiliteit. Het uitwisselbaar maken van deze niet-monetaire waarden versterkt de veerkracht van de (lokale) economie en leidt tot participatie en inclusiviteit. Werken met een waardesysteem waarin die waarden door elkaar heen gebruikt kunnen worden moet precies dát mogelijk maken. Zo’n systeem hebben we het label ‘Hybride Bankieren’ meegegeven
Uit onderzoek in de periode 2013 – 2014 blijkt dat er allerlei ruilsystemen bestaan die onderdelen en aspecten laten zien van wat een ideale hybride bank in zich zou moeten verenigen. Inmiddels is een model ontwikkeld voor het inrichten van een hybride transactiesysteem, inclusief een overzicht van onderdelen en spelregels. De volgende stap is om op basis van deze ervaringen concept-Apps te ontwikkelen. Dat gaat in het voorjaar van 2019 gebeuren door deel te nemen aan de internationale Hackathon Odyssey die gedurende 4 dagen zal plaatsvinden in Groningen.